Waarom mentale veerkracht minstens zo belangrijk is als je medische traject
veerkracht
Mentale ondersteuning tijdens je IUI, IVF of ICSI traject – geen luxe, maar noodzaak!
Als je midden in een fertiliteitstraject zit, is het bijna onmogelijk om géén stress te ervaren. Je maakt je zorgen over of het ooit gaat lukken, en zo ja: wanneer dan. Je bent je continu bewust van je eigen lichaam, je relatie, de tijd die tikt. En dan hoor je óók nog dat stress je vruchtbaarheid kan beïnvloeden, alsof je nog niet genoeg stress had…
Hoewel deze fase vanzelfsprekend stressvol is, is er geen reden om bang te zijn dat jouw huidige stressniveau een zwangerschap in de weg zou kunnen staan. De negatieve effecten van stress op je lichaam (en dus mogelijk ook op je vruchtbaarheid) zijn vooral bewezen in zeer extreme omstandigheden van langdurige/chronische stress. (Denk hierbij aan bijvoorbeeld burn out, depressie, ondervoeding/anorexia of een sportverslaving).
Stress heeft daarentegen wél invloed op hoe jij je staande houdt in een intens fertiliteitstraject, waarbij je ontzettend veel moet inleveren zonder dat je de zekerheid hebt dat je er uiteindelijk iets voor terugkrijgt.
En dan gebeurt het volgende:
Je voelt dat je lichaam niet meewerkt, terwijl je zo je best doet. Je leest over hoe stress een negatief effect kan hebben, en dat maakt je nóg onrustiger. Voor je het weet nemen irreële en niet-helpende gedachten de overhand:
“Ben ik nu zelf de reden dat het niet lukt?”
“Wat nou als het nooit gaat lukken?”
“Had ik dat wijntje nou beter niet kunnen nemen?”
De vicieuze cirkel
Op dat moment beland je in een cirkel: meer stress → slechter voelen → minder hoop en zelfzorg → moeilijker omgaan met tegenslagen.
Wanneer je stressniveau langdurig hoog is, merk je dat je steeds minder energie hebt. Je trekt je terug, hebt nergens meer zin in. Het kost je teveel energie om steeds dat masker weer op te moeten zetten. Voor je het weet wil je alleen nog maar in je joggingbroek op de bank zitten met een Netflix serie en heb je voor de zoveelste keer Thuisbezorgd laten komen.
En hoewel dit misschien kan lijken op een vorm van “selfcare” en troost, door slecht voor jezelf te zorgen i.c.m. alle stress en hormoonschommelingen die bij een fertiliteitstraject komen kijken, wordt het er allemaal niet beter op.
Tegenslagen – zoals een negatieve test of een afgebroken cyclus – komen nog harder binnen. Je begint veerkracht te verliezen. En waar je eerst een mislukte poging ergens nog wel kon relativeren en weer doorging, merk je nu dat het steeds moeilijker wordt om met teleurstellingen om te gaan. Voor je het weet begint het weer van voor af aan en kost het je nog meer moeite om jezelf weer bij elkaar te rapen voor de volgende ronde.
De medische kant
In het ziekenhuis ligt de focus vooral op het medische proces: onderzoeken, echo’s, uitslagen en behandelplannen. Voor je het weet sta je buiten met een tas vol hormooninjecties en een volle afsprakenkaart, zonder dat er echt aandacht is voor of je hier wel klaar voor bent. Maar de behandeling on hold zetten voelt als stilstaan, als verloren tijd. Tijd die je misschien wel helemaal niet (meer) hebt. Ook al voel je je er misschien nog niet klaar voor, het geeft je toch het gevoel weer wat grip te hebben en zelf iets te kunnen doen om je kansen te vergroten. Dus start je bij je volgende menstruatie met de injecties, en begint het ziekenhuis – ondanks alles – bijna vertrouwd te voelen.
In de spreekkamer is vaak weinig ruimte om te praten over hoe je je mentaal voelt tijdens een vruchtbaarheidsbehandeling. Veel vrouwen voelen zich daarin alleen. Alleen met de stress, twijfel en het gevoel niet goed genoeg te zijn. Daarbovenop komen de extra pijnlijke momenten: verjaardagen waar iemand tussen de taart en koffie door vraagt “En… wanneer komen de kinderen?”, of het nieuws dat wéér iemand in je omgeving (in één keer) zwanger is geraakt. Dág positieve mindset…
Zullen we de man niet vergeten…?
In gesprekken over vruchtbaarheidsproblemen gaat het vaak vooral over de vrouw. Logisch misschien, want zij ondergaat tenslotte voor het grootste deel de behandelingen, de echo’s en de puncties. Maar daarmee vergeten we soms dat de man vaak net zo’n grote kinderwens heeft – en in een lastige positie zit. Altijd maar aan de zijlijn machteloos moeten toekijken. De opmerking dat hij vaak “alleen maar iets hoeft in te leveren” klinkt in eerste instantie misschien grappig en luchtig, maar is allesbehalve ontspannen als er zoveel vanaf hangt. Daarbij komt het schuldgevoel als het weer niet gelukt is, en het hardnekkige taboe onder mannen om hierover te praten. Het maakt de stilte alleen maar groter – en het verdriet soms ook.
Daarom is praten zo belangrijk
Het klinkt misschien cliché, maar praten werkt echt. Niet om alles op te lossen, maar om de druk te verlichten. – Praten met gelijkgestemden geeft (h)erkenning: je merkt dat je niet de enige bent die hiermee worstelt. – Praten met een professional kan je helpen om te focussen op de dingen waar je wél invloed op hebt: hoe je met stress omgaat, wat je nodig hebt om je beter te voelen, hoe je grenzen stelt of ruimte creëert voor je emoties.
Door dat te doen, vergroot je je gevoel van controle – en daarmee ook je mentale veerkracht. En die veerkracht maakt écht het verschil:
Je leert beter omgaan met tegenslagen
Je herstelt sneller na moeilijke momenten
Je raakt minder snel uit balans bij onzekerheid
Je kunt beter dicht bij jezelf blijven, je grenzen herkennen én deze bewaken
Je krijgt weer zin in dingen die je energie geven in plaats van kosten
Tot slot
Je hoeft niet te wachten tot je ‘erdoorheen zit’ om hulp te zoeken. Je hoeft jezelf niet te vergelijken met hoe anderen het doen. Je mag wel jezelf een extra buffer gunnen om onvoorziene klappen op te vangen, zodat je eigen energievoorraad en veerkracht intact kan blijven voor al het leuks in je leven wat nu wél goed gaat. Want soms vergeten we door alle stress dat die er ook nog zijn. 🤍
https://foreverbaby.nl/blogs/expert-aan-het-woord/beschuit-met-ruisjes-meer-dan-medisch/
